Nagroda Specjalna Nippon Violin – skrzypce Antonia Stradivariego „Marquis de Rivière” z 1711 roku

W uznaniu wyjątkowo wysokiego poziomu uczestników i ich znakomitych kreacji artystycznych, firma Nippon Violin postanowiła powierzyć zwycięzcy 17. Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego w dwuletnie użyczenie znakomity instrument Antonia Stradivariego – pochodzące ze słynnego złotego okresu twórczości mistrza skrzypce „Marquis de Rivière” z 1711 roku.



Skrzypce Antonia Stradivariego „Marquis de Rivière” z 1711 roku

Skrzypce „Marquis de Rivière” powstałe w Cremonie w 1711 roku, w słynnym złotym okresie twórczości Antonia Stradivariego, stanowią wybitny przykład kunsztu mistrza. O ich najwcześniejszej historii wiadomo stosunkowo niewiele, choć instrument posiada oryginalną metryczkę z napisem „Antonius Stradivarius Cremonensis Faciebat Anno 1711”.

Dwuczęściową płytę spodnią wykonano z pięknie płomienistego jaworu. W jego drewnie, regularne, żywe płomienie średniej szerokości biegną niemal poziomo. Z podobnego jaworu powstały boczki, natomiast dwuczęściowa płyta wierzchnia została sporządzona z drewna świerkowego o drobnych słojach w części środkowej stopniowo rozszerzających się ku brzegom.

Badania dendrochronologiczne płyty wierzchniej wykazały istotne zbieżności z innymi instrumentami, które wyszły spod ręki Stradivariego z około 1707 i 1709 roku, w tym ze skrzypcami „La Pucelle” i „Viotti”.

Z jaworu wykonano również główkę, która pięknie współgra z korpusem instrumentu. Lakier, typowy dla złotego okresu Stradivariego, bardzo przypomina ten, który zdobi skrzypce „Viotti” z 1709 roku.

Uważa się, że nazwa skrzypiec – „Marquis de Rivière” – pochodzi od Charles’a François Rifardeau (1775–1828), francuskiego oficera, dyplomaty i polityka, który nosił tytuł markiza de Rivière.

W 1870 roku Gand odnotował, że widział instrument będący własnością Monsieur Bourquelota z Provins. Z kolei, Jules Gallay wspomniał w wydanej w 1872 roku książce Les instruments des écoles italiennes, że Bourquelot był też właścicielem innego Stradivariusa – skrzypiec „ex-Artôt”, być może tożsamych z instrumentem „Cessole” z 1717 roku.

W 1902 roku firma Caressa & Français sprzedała instrument Marcelowi Bretowi, utalentowanemu skrzypkowi amatorowi z Paryża.

W bliższych nam czasach grał na nim brytyjski skrzypek Matthew Trusler.

Od 9 do 15 października 2018 roku skrzypce „Marquis de Rivière” prezentowano podczas TOKYO STRADIVARIUS FESTIVAL 2018 w Mori Arts Center Gallery na wystawie STRADIVARIUS ‘f’enomenon prezentującej aż 21 instrumentów Antonia Stradivariego, nad którą merytoryczną pieczę sprawowała firma Nippon Violin.

Obecnie skrzypce należą do kolekcji Nippon Violin.

Warto zaznaczyć, że skrzypce Stradivariego o nazwie „Marquis de Rivière” opisali także Doring, Henley i Goodkind. Ich opisy dotyczą jednak instrumentu z jednoczęściową płytą spodnią, powstałego ok. 1718 roku, co nie pozwala pomylić go ze skrzypcami opisywanymi powyżej.